
Op dinsdag 24 maart werd in de gemeenteraad van Rheden het zogenaamde Handhavingsbeleidsplan besproken. Hierin staan maatregelen om fraude met betrekking tot bijstand op te sporen.
De SP vindt het, net als andere partijen, uiteraard niet goed als er fraude wordt gepleegd. Fraude moet aangepakt worden. De vraag die je je als gemeente echter moet stellen is: hoe ver ga je daarin? Welke toon gebruik je en welke instrumenten zet je in?
De SP heeft tijdens de behandeling van dit onderwerp aangegeven dat er ook goede punten in het beleid staan. Punten als goede afstemming tussen de afdelingen op het gemeentehuis, goede communicatie en inwoners wijzen op hun rechten en plichten, zijn logische aspecten om aandacht voor te hebben.
Een gehele groep in 1 keer weggezet als onbetrouwbaar
Instrumenten inzetten als de “fraude-score-kaart” en thema-onderzoeken gaan wat de SP betreft echter teveel uit van wantrouwen en vooroordelen. De fraude-score-kaart, door de SP fraude-bingo-kaart genoemd, kijkt naar algemene kenmerken, zoals leeftijd, geslacht, opleiding en beroep, en zet vervolgens een vinkje bij een gehele groep. “Op deze manier wordt een gehele groep in 1 keer weggezet als onbetrouwbaar: “Bingo! U bent een fraude-risico!” Deze mensen kunnen dan, zonder dat er sprake is van echte verdenking van fraude, extra huisbezoeken krijgen of moeten vaker hun administratie tonen.” Aldus Tamara Koppelaar, raadslid van de SP.
Inwoners die nog geen bijzondere bijstand hebben aangevraagd, zijn in de ogen van het college ook “verdacht”. Het college geeft zelf, in beantwoording van vragen van de SP fractie aan: “Mensen die langdurig moeten leven van een inkomen op bijstandsniveau hebben vaak onvoldoende financiële mogelijkheden om te voorzien in de noodzakelijke kosten van het bestaan. Het structureel niet gebruik maken van gemeentelijke regelingen zoals de Gelrepas en bijzondere bijstand kan in combinatie met andere signalen reden zijn tot een nader onderzoek.”
Inwoners in een hokje geduwd
Veel inwoners vragen in de praktijk al niet eens meer bijzondere bijstand aan, want “dat zal ik toch wel niet krijgen” wordt er dan gezegd. De SP vindt dat op deze manier, inwoners die keihard hun best doen om de eindjes aan elkaar te knopen, in een hokje worden geduwd, waar ze hoogstwaarschijnlijk niet thuis horen.
Tamara Koppelaar
“Het beleid gaat, wat de SP betreft, teveel uit van wantrouwen en vooroordelen, er worden instrumenten ingezet die stigmatiserend werken. Er worden wel mooie woorden gebruikt over vertrouwen en preventie. Maar mooie woorden als “de klant is betrouwbaar tot het tegendeel blijkt”, staan haaks op het inzetten van instrumenten als de Fraude-bingo-kaart en de themaonderzoeken. De mooie woorden over inzetten op preventie, lijken alleen maar gericht op preventie van instroom.”
De SP heeft als enige fractie tegen dit voorstel gestemd. De overige fracties waren blij met het plan (en alle onderdelen) zoals het er lag.