Column De Buurtfilosoof: Romantiek

Met weemoed denk ik terug aan vroeger. Toen was ik nog niet zo wijs, alles was anders en in mijn herinnering natuurlijk ook veel leuker. Pas op kerstavond werd de kerstboom versierd met echte kaarsjes, engelenhaar, een paar ballen van glimmend glas en natuurlijk niet te vergeten "de piek".

Het allermooiste was natuurlijk het klokje met een echte klepel. De kleintjes mochten dan één keer voor klokkenluider spelen en dan moesten ze er verder met de handjes afblijven, anders dan zwaaide er wat.

Nu is alles anders, maar vrees niet. Ziet, ik breng u blijde tijding. U haalt het kerststalletje van de zolder, zet een Euphorbia pulcherrima in de vensterbank en gaat naar de kerstnachtdienst. Verder koopt u een kerstboom, zingt "Stille nacht, heilige nacht" en richt een eetfestijn aan. Waarom doet u al die dingen? Natuurlijk omdat zo veel andere mensen het ook doen. Kernwoorden: kuddegedrag en na-aperij.

Ondertussen piekeren we ons suf over de diepere vragen des levens; gaan we die tweede amuse nu vóór of na het derde tussengerecht serveren. Ook ligt u vast nachten wakker met de vraag of het leuk is om voor de zoveelste keer weg te zwijmelen bij Sisi. De diepere drijfveer achter dit alles? De behoefte om te vluchten voor de dagelijkse sleur en ellende.

Het kerstgebeuren nestelt zich langzaam maar zeker in de diepste poriën van ons bewustzijn. Wie denkt te kunnen vluchten voor deze ellende komt van een koude kermis thuis. Het moet en zal ten koste van alles en iedereen "gezellig" zijn. Aldus liggen eind september de eerste kerstkransjes reeds in de winkels en de Goedheiligman is nog in het land als de eerste kerstbomen al weer in de huizen staan. Dit is vreselijk, maar zoals elk nadeel zijn voordeel heeft krijgen we op die manier wel de tijd om te wennen.

U snapt dat ik aan deze dingen moest denken toen ik las dat er in Velp een "Dickens Festival" had plaats gevonden. Het zal wel met mijn leeftijd en kijk op de dingen te maken hebben dat ik steeds meer moeite krijg met de manier waarop we het kerstgevoel door onze strot geduwd krijgen.

Het idee voor zo'n festival is niet echt origineel. In Deventer is het na ruim twintig jaar uitgegroeid tot een megafestijn. De bedoeling is om mensen het gevoel te geven dat ze het verleden kunnen herbeleven. Er wordt van alles gedaan om de illusie te wekken dat het vroeger leuker en mooier was.

Helaas realiseren we ons niet dat de tijd van Dickens (1812-1870) minder leuk was dan we denken. Ik zal u hier de meeste ellende besparen, maar we hebben hier feitelijk te maken met een mooi voorbeeld van romantiek. Ooit leerde ik de volgende definitie: romantiek is de wensdroom van het verlangen die voortvloeit uit de onvrede met het hier en nu.

Zo geschiedde het in die dagen dat verwaarloosde jongetjes met kolen moesten sjouwen, dat vrouwen nog de was deden en dat de rijken door de Victoriaanse moraal gefrustreerd en doelloos op straat rondhingen.

Ik weet niet wat men in Velp doorgaans onder kerstsfeer verstaat, maar ik heb daar toch een ander beeld bij dan "een zonnetje en een hemelsblauwe lucht", zoals werd vermeld in het verslag. Deze weersomstandigheden passen nog wel bij kerst, maar dan toch wel in combinatie met een heel dik pak sneeuw.

Voor de volledigheid geef ik ook nog even de definitie van "een witte kerst". Het KNMI spreek hier van als in De Bilt op beide kerstdagen een gesloten sneeuwdek ligt. Ondanks de ambitieuze uitkomsten van de klimaatconferentie lijkt de kans op een echte winter voorlopig steeds kleiner te worden. Dat wordt dus barbecueën in plaats van gourmetten.

Het leuke is dat we zelf veel kunnen doen om de kans te vergroten dat we in de toekomst ooit nog eens een witte kerst gaan beleven. Voor de liefhebbers dus nog even wat tips voor deze donkere dagen. Het is even eenvoudig als effectief. U doet er verstandig aan om in elk geval rond de feestdagen geen vlees te eten en geen vuurwerk af te steken. Goedkoop, diervriendelijk, gezond, veilig en goed voor het milieu. Dat geeft nog eens een goed gevoel, de rest is allemaal illusie.